Endüstri Radyo’da yayınlanan Makine Emniyeti ve Güvenliği programında Erhan Eskicumalı, bu bölümde Assan Alüminyum’dan iki farklı bakış açısını bir araya getirdi. Programa Assan Alüminyum San. Ve Tic. A.Ş. İSG & Çevre Uyum ve Kontrol Yöneticisi Cengiz Kayışkan katıldı. Bakım Proje ve Mühendislik Müdürü Kamil Çınar da ona eşlik etti. Sohbette makine emniyetinin satın alma aşamasından güvenlik kültürüne kadar nasıl uçtan uca bir stratejiye dönüştüğü konuşuldu.

Akademiden Sahaya: Makine Emniyetinde Bir İlk

Assan Alüminyum, makine emniyeti kültürünü fabrika sınırlarının ötesine taşıdı. Şirket, Üsküdar Üniversitesi ile iş birliği yaptı. Bu iş birliği kapsamında Portekiz, Sırbistan ve Polonya’dan gelen Erasmus öğrencilerini ağırladı. Böylece Türkiye’de bu alandaki ilklerden birine imza attı.

Cengiz Kayışkan, bu ziyaretlerin önemine dikkat çekti. Öğrenciler dokümanlarda ve derslerde gördükleri teoriyi sahada görme fırsatı buldu. Kayışkan’a göre bu deneyim, geleceğin mühendisleri için paha biçilemez. Çünkü üretim, bakım ve İSG perspektifleri bu ziyaretlerde bir araya geliyor. Dolayısıyla akademik bilgi ile sanayi pratiği arasında gerçek bir köprü kuruluyor.

Tasarım Risk Değerlendirmesi ve Şartname Disiplini

Makine emniyeti, ekipman daha fabrikaya girmeden başlar. Kamil Çınar, bu süreci ikiye ayırıyor: hazır kompakt makineler ve kuruma özel tasarımlar. Ona göre iyi bir tasarım işin büyük kısmını çözer. Bunun için de kullanıcı ekibinin (üretim) ve bakım ekibinin daha tasarım aşamasında masada olması gerekiyor.

Birçok kişi şartname yazımının süreci uzattığını düşünüyor. Ancak Çınar bu görüşe katılmıyor. Ona göre detaylı bir şartname toplam süreci kısaltıyor ve hata payını azaltıyor. AT Uygunluk Belgesi, teknik dosyalar, bakım prosedürleri ve şemalar eksiksiz istenmeli. Böylece kabul testlerinde belirsizlik kalmıyor. Nitekim CE işareti yalnızca bir simge değil; arkasındaki A, B ve C tipi standartlara uyum da titizlikle incelenmeli.

Mevzuat Değişiklikleri ve “Suyun Altında İnşaat” Metaforu

Cengiz Kayışkan, güvenlik kültürü oluşturmayı çalışan bir fabrikada inşaat yapmaya benzetiyor. Bu süreci “suyun altında bir yapı inşa etmek” olarak tarif ediyor. Çünkü üretim durmadan hem makineleri hem de çalışan davranışlarını emniyetli hale getirmek gerekiyor. Bu noktada Kayışkan, 2 Nisan 2026’da yayınlanan yeni yönetmeliğe dikkat çekiyor.

Bu yeni mevzuat, çalışanların İSG eğitimlerine dair usul ve esasları belirliyor. Artık riskler yalnızca uzaktan eğitimle anlatılamıyor. Bunun yerine çalışanlara sahada, makine başında uygulamalı gösterim yapılması gerekiyor. Kayışkan, 2027’de devreye girecek yeni regülasyonlarla makine emniyetinin köklü biçimde değişeceğini belirtiyor. Ona göre İSG bir “öncelik” değil, değişmez bir “değer” olmalı. Çünkü insana dair değerler konjonktüre göre değişmez; bu da makine emniyetini insana zarar vermeyen, kullanıcı dostu bir yapıya dönüştürmenin temel motivasyonu.

Revizyon Süreçlerinde Liderlik ve İkna Kabiliyeti

Eski bir makineyi revize etmek, yeni makine kurmaktan çok daha zor. Bu süreç, daha derin bir analiz gerektiriyor. Kamil Çınar’a göre “yapılamaz” veya “bu bütçe çıkmaz” denilen birçok revizyon aslında mümkün. Bunun için doğru raporlama ve kararlı bir motivasyon yeterli. Çınar, sahada operatörle birlikte yapılan ve ergonomiyi gözeten risk analizlerinin önemine değiniyor. Ayrıca vizyon sahibi liderlerle çalışmanın avantajını vurguluyor.

Süreç karar vericilere şeffaf ve teknik dayanaklarla anlatıldığında, imkânsız görünen bütçeler bile onaylanabiliyor. Çınar, bu noktada makine emniyeti komitesinin koordinasyon gücüne güveniyor.

TEFDO Yaklaşımı

TEFDO olarak biz de bu bütünsel yaklaşımı benimsiyoruz. Assan Alüminyum’un örneği gösteriyor ki makine emniyeti yalnızca sahadaki bir uygulama değil. Satın alma, tasarım, devreye alma ve revizyonun her aşamasına yayılan kurumsal bir disiplin.

Bu kapsamda şu hizmetleri sunuyoruz:

  • Makine Risk Değerlendirmesi,
  • Makine Uygunluk Şartnamesi hazırlanması,
  • CE uygunluk danışmanlığı,
  • Tasarım Risk Değerlendirmesi,
  • Emniyet doğrulama çalışmaları.

Böylece işletmelerin satın alma aşamasından itibaren doğru şartname ve standart disiplini kurmasına destek oluyoruz. Sonuç olarak revizyon ve devreye alma süreçlerindeki belirsizlikler en aza iniyor.

Sonuç

Assan Alüminyum’un uçtan uca makine emniyeti yolculuğu önemli bir model sunuyor. Bu model, teknik şartnamelerin ciddiyetini, akademik iş birliklerinin derinliğini ve yönetimsel kararlılığı bir araya getiriyor.

Cengiz Kayışkan ve Kamil Çınar’ın deneyimleri net bir mesaj veriyor: makine emniyetinde kalıcı başarı, doğru şartnamelerle, değişen mevzuata proaktif uyumla ve karar vericileri teknik dayanaklarla ikna edebilen liderlikle mümkün.